Waarom wij óók (pasgeboren) kinderen dopen
De belangrijkste reden dat wij óók pasgeboren kinderen van gelovige ouders dopen is dat de God van het Nieuwe Testament, dezelfde is als de God van het Oude Testament. In het Oude Testament hoorden kinderen er al bij vanaf dat ze in de buik van hun moeder zaten. David zegt daarover in Psalm 22:11 – ‘al vanaf de moederschoot bent U mijn God.’ Volgens David was de HEERE al zijn God toen hij nog in de buik van zijn moeder zat. Hoe kan David dat nu zeggen terwijl hij nog een baby was en nog niet kon geloven en kiezen? Omdat we in de Bijbel zien dat God ervoor kiest om ouders samen met hun kinderen(!) op te nemen in Zijn verbond. Want God is een God van gezinnen: jouw kind hoort bij jou. Als God Zich aan jou verbindt, verbindt Hij Zich óók aan je kind. Daarom sprak de Heere in het Oude Testament héél Zijn volk aan (dat kun je de gemeente/kerk uit het Oude Testament noemen). Hij zei tegen oud en jong, óók tegen de kleine kinderen: ‘Ik ben de HEERE jullie God’. Daarom kon/moest David zeggen: ‘vanaf de moederschoot bent u mijn God’. In het Oude Testament was het teken dat God Zich aan je verbonden had, de besnijdenis (dat droegen alleen de jongens en mannen). Dat is begonnen bij de gelovige Abraham. In opdracht van God gaf hij óók zijn baby Izak dat teken/symbool. Daarom is David als baby besneden.
Hetzelfde gebeurde als heidenen in die tijd tot geloof kwamen en zich tot de God van Israël bekeerden. In de eerste eeuw na Chr. was het in het Jodendom daarnaast ook gebruikelijk dat niet Joodse volwassenen zich eerst samen met hun kinderen ritueel lieten wassen met water. Daarna werden volwassen mannen en (baby)jongetjes besneden. Christenen besnijden hun kinderen niet. Dat heeft een aantal redenen. In de tijd van het Oude Testament was de besnijdenis het teken dat mensen bij God hoorden. Maar toen zond God Zijn Zoon Jezus. Hij maakte duidelijk dat wij nu óók in Jezus moeten geloven, en dat we Hem als Gods Zoon en Messias (Gods Verlosser en Koning) moeten erkennen. Daarom is het te begrijpen dat er een ander teken/symbool moest komen ipv de besnijdenis. Een teken waarbij duidelijk werd gemaakt dat we nu óók in Jezus en in de Heilige Geest moeten geloven en ook aan Hen verbonden zijn of moeten worden. Daarom droeg Jezus Zijn volgelingen op te dopen. Dat moesten ze doen in de Naam van de Vader, én van de Zoon en van de Heilige Geest (Mattheus 28:19). En vanwege dit alles zien we in het Nieuwe Testament dat mensen die in Jezus gingen geloven alleen gedoopt werden.
Toen er later vanuit Joodse gelovigen vragen kwamen over of nieuwe gelovigen besneden moesten worden, toen hebben de apostelen bepaald dat niet-Joden niet meer besneden hoeven te worden (Handelingen 15, Galaten 2 en 5:1-4). Dat heeft te maken met dat het besneden worden verbonden was aan Joods worden én dat je je daarmee verplichtte je aan alle Joodse wetten te houden van het Sinaï-Verbond. Maar christen-gelovigen worden geen Joden, en wij zijn ook niet opgenomen in en gebonden aan het Sinaï-verbond (het verbond dat God bij de berg Sinaï met het volk Israël sloot). Wij worden opgenomen in het Nieuwe Verbond. God is met een Nieuw Verbond gekomen omdat dat beter is dan het Oude Verbond (het Sinaï verbond). Hij heeft dat Oude Verbond als verouderd bestempeld (wordt in Hebreeën 8:13 gezegd). Maar dat geldt niet voor het verbond met Abraham. Uit Galaten 3 blijkt dat de gelovigen die zijn opgenomen in het Nieuwe Verbond, kinderen van Abraham worden genoemd (Galaten 3:7). Wie bij Jezus hoort wordt door God beschouwd als nageslacht/nakomeling van Abraham (vers 29). Dat doet God vanwege het verbond dat Hij met Abraham sloot: dát verbond blijft geldig. Je zou het zo kunnen zeggen: het Nieuwe Verbond is een verdere uitwerking van het verbond dat God met Abraham sloot. God heeft het Nieuwe Verbond ingesteld om de beloften en zegeningen die Hij in het verbond met Abraham beloofd had, werkelijkheid te laten worden. Wie in het Nieuwe Verbond is opgenomen is dus óók in het verbond met Abraham opgenomen.
Daarom is het niet zo vreemd dat er overeenkomsten zijn tussen wat er in het Oude Testament wordt gezegd over de besnijdenis en besneden zijn en wat er in het Nieuwe Testament gezegd wordt over de doop en gedoopt zijn. Beiden zijn het teken dat God Zich aan iemand verbonden heeft. Oók de besnijdenis was het teken/symbool dat je moest gaan leven zoals God het wil (Deuteronomium 10:16), net zoals de doop ons daar toe oproept (Romeinen 6:4,6,12). In het Oude Testament lezen we dat de besnijdenis het teken/symbool was dat God je een nieuw hart moet geven (Deuteronomium. 30:6, dat noemt we wedergeboorte). Hetzelfde wordt in het Nieuwe Testament gezegd over de doop (Romeinen 6, Titus 3:5).
In de Bijbel zien we dat als God een bepaald teken/symbool gaf (zoals bijvoorbeeld de regenboog, de offers, de tempeldienst, de besnijdenis, etc.) dat het teken/symbool dan verwees naar wat God(!) beloofde te doen of te geven. Dat is ook zo bij het Heilig Avondmaal: brood en wijn verwijzen naar wat Jezus(!) gedaan heeft en voor ons verdiend heeft. Een teken/symbool in de Bijbel is dus in de eerste plaats bedoeld dat je denkt aan en gelooft wat God en Jezus deden, en beloven te doen en te geven. Petrus zegt in 1 Petrus 3:21 dat het doopwater zelf niets uitwerkt: het is een symbool, een teken! Een teken dat verwijst naar wat Jezus voor ons gedaan heeft. En het teken/symbool roept je (net als bij het Avondmaal) op dát te geloven, je dáár op te richten, daaruit te leven en te handelen. (Verschillende teksten lijken te zeggen dat de doop het teken/symbool is dat iemand tot geloof gekomen is en opnieuw geboren is. Maar als je kijkt naar waar een teken in de Bijbel naar verwijst, past die uitleg eigenlijk niet.)
De kinderen van gelovigen worden in het Nieuwe Testament ‘heilig’ genoemd (betekent: door God apart gezet) net zoals het volk Israël in het Oude Testament. De kinderen worden door Paulus ook op dezelfde manier aangesproken als de kinderen in het Sinaï-verbond (Efeze 6:1-3). Dat laat zien dat God kinderen in het Nieuwe Testament op dezelfde manier behandelt en aanspreekt als in het Oude Testament. Hij verbindt Zich nog steeds zowel aan gelovige ouders als aan hun kinderen/baby’s door hen op te nemen in Zijn verbond. Daarom dopen wij hen in de Naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest.
Dat God ook je kind opneemt in Zijn verbond is liefdevol en genadig van de Heere God: een heel groot voorrecht en héél rijk. Om een misverstand te voorkomen: dat betekent niet dat jij of je kind dan automatisch gered en bekeerd zijn. Zo werkte het in het Oude Testament ook niet. Het betekent wel dat je oneindig ‘rijk’ bent. In het verbond geeft God je namelijk de verzekering, de garantie(!), dat Hij je God zal zijn, dat je bij Hem en Zijn volk/ Zijn gemeente hoort. Dat houdt in dat Hij beloofd bij je te zijn, dat Hij goed en genadig voor je zal zijn en je lief zal hebben, dat Hij je Zijn Heilige Geest zal geven als je daarom vraagt, dat Hij je zonden zal vergeven als je Hem met berouw om vergeving vraagt, dat Hij je zal omringen met goede, liefdevolle vaderlijke zorg, en dat Hij je eens in het Vaderhuis zal brengen om voor eeuwig bij Hem te zijn (op de Nieuwe aarde). Dat belooft en garandeert God je persoonlijk als Hij je in Zijn Verbond opneemt. God kan en zal doen wat Hij beloofd heeft dankzij Jezus. Want een verbond wordt gesloten tussen 2 partijen waarbij beide partijen bepaalde voorrechten (beloften) hebben én bepaalde verplichtingen. Als één van de partijen zich daar niet aan houdt, verbreekt die persoon het verbond met de doodstraf als gevolg. De mens verbreekt elk verbond en verdient de dood. Maar Jezus heeft Zich in onze plaats gehouden aan alle verplichtingen van het verbond, én Hij heeft de schuld en straf die wij verdienen omdat wij het verbond steeds verbreken als wij zondigen, op Zich genomen. Wie dit gelooft en Zijn vertrouwen op Jezus stelt, ontvangt wat God in het verbond beloofd heeft. Want Gods beloften zijn zeker in en door Jezus (2 Korinthe 1:20). Maar je kunt als verbondskind God en Zijn beloften ook negeren en je van God afkeren.
Het verbond kun je daarom vergelijken met een erfenis die je krijgt (het Griekse woord diatheke dat je met verbond kunt vertalen, kun je ook vertalen met testament). Iemand die heel rijk is kan ervoor kiezen jou op te nemen in zijn testament en je alles na te laten. Dan ben je zonder dat je iets gedaan hebt heel erg rijk. Maar niet als je de erfenis niet wilt aannemen (dat kan namelijk ook) of als je niet gelooft dat het jou is nagelaten (dan leef je in armoede, terwijl je rijk bent). Zo is het ook met Gods verbond. Als Hij je heeft opgenomen in Zijn verbond heeft Hij je een erfenis nagelaten waardoor je oneindig rijk bent. Hetzelfde geldt voor je kind. Maar je kunt die erfenis afwijzen. Of uit onwetendheid of ongeloof in ‘geestelijke armoede’ en onzekerheid doorleven.
Een verbond is dus krachtiger dan een gewone belofte: God geeft je bepaalde garanties en zekerheid over hoe Hij met je om zal gaan. Daarom heeft God het verbond juist ook ingesteld. Want wij twijfelen zo vaak aan God, en we zijn bang dat Hij ons niet zal behandelen zoals Hij zegt of ons niet geeft wat Hij beloofde. Daarom neemt God mensen op in Zijn verbond; om je persoonlijk de garantie te geven dat Hij doet wat Hij heeft toegezegd. (Dat zie je bijv. bij Abraham in Genesis 15 – het verbond gaf hem zekerheid en stelde hem gerust. En ook in Psalm 51 – David smeekte God om vergeving en sprak God aan op Zijn goedertierenheid: dat God in het verbond de garantie heeft gegeven je te vergeven als je om vergeving smeekt). Het verbond gaf gelovigen in de Bijbel zekerheid, houvast en geloofsverwachting. Het gaf hen perspectief, troost, kracht en hoop in moeilijke tijden, in aanvechtingen en als ze gezondigd hadden. Met hun zonden, vragen en twijfels gingen ze naar God, en ze vroegen Hem dan dat wat Hij beloofd had waar te maken, werkelijkheid te laten worden. Dat noem je: pleiten op de beloften die God in het verbond gaf. Daarnaast werden de gelovigen door het verbond eraan herinnerd dat zij de plicht hadden God van harte lief te hebben en te gehoorzamen. Het is de bedoeling dat wij zelf óók zo met en voor de Heere leren leven, en dat we onze kinderen dat ook leren.
Tot slot. Bij de doop gebeurt dus iets heel anders dan bij het voorstellen/opdragen van een baby of een kind. Wij dopen hen omdat God ervoor kiest Zich óók aan onze kinderen te verbinden en hen in Zijn verbond op te nemen. God belooft hen hun God te zijn. En Hij garandeert hen persoonlijk dat Hij alles wat Hij beloofd aan hen waar zal maken, als zij daar in geloof om vragen en in geloof op reageren. In het doopformulier kun je meer lezen over wat God aan ons én onze kinderen belooft.